Skansen w Nowogrodzie

Autor: 

kazet-kz

W 1919 roku Adam Chętnik zakupił 1/3 morgi nieużytków po byłej cegielni miejskiej na skarpie nad Narwią. W ciągu kilku lat zniwelował teren i obsadził go drzewami. Tak powstało jedno z dwóch najstarszych muzeum na wolnym powietrzu w Polsce. Od 1923 roku na terenie przyszłego Muzeum Kurpiowskiego zaczął stawiać pierwsze budynki.19-go czerwca 1927 roku odbyła się uroczystość oficjalnego otwarcia skansenu. W dniu otwarcia placówka liczyła ponad 2000 eksponatów, których ilość sukcesywnie z roku na rok się zwiększała. Były to przede wszystkim eksponaty z zakresu etnografii i przyrody, która to wyznaczyła charakter tej placówki i stała się miejscem dydaktycznym dla uczniów i okolicznej ludności. W latach 1928-30 Adam Chętnik przekazał pieczę nad placówką Polskiemu Towarzystwu Krajoznawczemu, a w 1933 roku został kierownikiem Stacji Naukowej Dorzecza środkowej Narwi, którą otworzyło w pobliżu skansenu Towarzystwo Naukowe Płockie. Do wybuchu II wojny światowej Stacja zgromadziła około 10 tysięcy eksponatów z archeologii, historii i geologii oraz bibliotekę liczącą około 4 tysiące woluminów.W wyniku działań wojennych muzeum zostało doszczętnie zniszczone, a eksponaty wywieziono, a w następstwie przepadły bezpowrotnie. W 1948 roku z nielicznych eksponatów, które pozostały utworzono Muzeum w Łomży. 1956 rok był przełomowy i placówka po raz drugi została powołana do życia. Zaczęto sprowadzać nowe eksponaty, a stare pozostałe po wojnie odremontowano. W charakterze rzeczoznawcy Muzeum zaczął kierować ponownie Adam Chętnik. Teren Muzeum powiększono do 3,5 ha. W latach 60-tych postawiono wiatrak, spichlerz, studnię z żurawiem, ule, gołębnik, a także zrekonstruowano chałupę z Kadzidła, bramę Zalasa, kapliczkę i pomnik bohatera kurpiowskiego. Pod koniec lat 70-tych w skansenie znajdowało się 16 dużych i 14 małych obiektów architektury drewnianej. W 1987 roku wkomponowano jeszcze stodołę i oborę tworząc typową kurpiowską zagrodę wiejską. Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie ma charakter parku etnograficznego prezentując tradycyjne budownictwo drewniane. Celem placówki jest pokazanie typowego "drewnianego osiedla puszczańskiego" na tle miejscowej przyrody.