Zamek w Gostyninie (odbudowany)

Autor: 

tete

Jako fundatora wymienia się księcia Siemowita III lub Siemowita IV, który to wybudował w drugiej połowie XIV na nadrzecznym cyplu wieżę obronno-mieszkalną. Na przełomie wieku XIV i XV zamek przebudowano a w zasadzie na miejscu wieży, którą rozebrano, powstała budowla o wymiarach 37x38 m z murowaną wieżą usytuowaną w narożniku północno-wschodnim, drewnianymi zabudowaniami dziedzińca oraz oskarpowanym w narożnikach murem.

W połowie wieku XV dobudowano wzdłuż północnej części muru mieszkalny budynek a od wschodu wykuto kolejną bramę z rozbudowanym przedbramiem i mostem zwodzonym ponad nawodnioną fosą. W roku 1462 w wyniku włączenia Gostynina do Korony, przez Kazimierza Jagiellończyka, zamek zostaje siedzibą starosty. Dalsza rozbudowa nastąpiła w początkach wieku XVI. Dostawiono nowy budynek od południa oraz rozbudowano budynek bramny. W wyniku zwycięstwa pod Kłuszynem (4 lipca 1610 r), wkroczenia wojsk polskich do Moskwy oraz wydania przez bojarów w ręce hetmana Stanisława Żółkiewskiego cara Wasyla Szujskiego, zamek gostyniński staje się ostatnim miejscem uwięzienia zdetronizowanego już wówczas władcy Rosji oraz jego rodziny (grudzień 1611 r). Wasyl Szujski dokonuje w Gostyninie żywota 12 września 1612 r; niedługo po nim umiera brat oraz żona.

Kres świetności zamku przychodzi wraz z "potopem szwedzkim" oraz najazdem wojsk carycy Katarzyny II (1769r) kiedy to został zdewastowany oraz spalony. Zamek odbudowano, jednak nie na długo. Po zajęciu przez wojska pruskie (1793r) wywieziono wyposażenie, oraz zaczęto rozbiórkę murów. Na wniosek zamieszkałych w Gostyninie rzemieślników niemieckich, za zgoda cara Aleksandra I, przekazane w roku 1822 pozostałość zamku czyli wieża z kaplicą i resztki murów, posłużyła do budowy kościoła ewangelickiego, ukończonego w 1825r. (lub 1830r. wg innych źródeł). Architekt Hilary Szpilowski nadał budowli kształt neogotyckiego zamku, wykorzystując pozostałą wieżę jako dzwonnice. Niektóre źródła jako datę zakończenia budowy podają rok 1830, kiedy to dobudowano drewnianą "pastorówkę". Za wzgórzem zamkowym w kierunku zachodnim ulokowano ewangelicki cmentarz. Kościół po zakończeniu II Wojny Światowej przejęła parafia rzymskokatolicka i użytkowała go do 1978 r. Teraźniejsze dzieje to w zasadzie niszczenie nieużytkowanej budowali, którą po katolikach przejął gostyniński zakład Polam z myślą o stworzeniu domu kultury. Z planów nie wynikło jednak nic konkretnego. Powstała w 2000 r fundacja na rzecz Odbudowy Zamku Gostynińskiego, doprowadziła obiekt do stanu aktualnego. Uroczyste otwarcie odbyło się podczas Dni Gostynina 23 maja 2009. Trudno nawet powiedzieć że zamek odbudowano. Bliższe chyba jest słowo rekonstrukcja, gdyż starsze czasy pamiętały jedynie niektóre fragmenty ukryte w murach późniejszego kościoła. Aktualnie spełniana funkcja to hotel wraz z salą bankietową oraz prawdopodobnie izbą muzealną.

Źródła:
www.zamkiobronne.pl
Wikipedia
Tablica informacyjna przy zamku